Uyku apnesi, uyku sırasında üst solunum yolunun tekrarlayan tıkanmaları ile seyreden ve oksijensizliğe yani hipksiye neden olan bir hastalıktır. Hipoksi yetersiz oksijen alımına bağlı olarak kanda, hücrelerde ve dokularda gelişen fonksiyonel bozukluktur.

Uyku apnesi 100 kişiden 10 kişide görülmektedir. Bu kişilerde hipoksiye bağlı olarak uyuklama, uykudan sık uyanma, baş ve eklem ağrıları, işte yorgunluk, sinirlilik ve cinsel isteksizlik görülebilir. Kişiler genellikle çevresinden gelen “uykuda horluyorsun, nefes alamıyorsun” gibi uyarılar sonucu durumlarını fark ederler. Obez olmak, kısa ve kalın boyuna sahip olmak, orta ve ileri yaşta olmak, erkek olmak, sigara ve alkol tüketmek apne için risk faktörlerindendir.Bazı anatomik bozukluklarda uyku apnesi oluşumunu hızlandırır. Bunlar septum deviasyonu, adenotonsiller hipertrofi, makroglossi (dilin büyük olması), retrognati( alt çenenin normalden daha geride olması), maksiller hipoplazi, uzamış uvula (sarkmış küçük dil), uvulopalatal arkın düşük olması şeklindedir.

Uyku esnasında orofaringeal bölge kaslarının  tonuslarının düşmesiyle üst hava yollarında tıkanmalar oluşur. Bu tıkanma kendini horlama şeklinde gösterir. Uykunun REM evresinde dili öne çeken genioglossus kası gevşer ve dil arkaya kayarak üst hava yolunu tıkar. Solunum bu tıkanma  sonucu geçici olarak durur, yani apneler oluşur. Apne sırasında kandaki oksijen miktarı azalır ve uyku derinliği azalır. Solunum yolu tekrar açılır. Bu apnelerin sıklaştıkça kişi derin uykuya dalamaz ve yataktan yorgun kalkar, gündüz uyuklama hali oluşur.

Bu apneler tedavi edilmediği takdirde ilerleyen dönemlerde koroner arter hastalığı, konjestif kalp yetmezliği, stroke gelişimi, hipertansiyon, dislipidemi, böbrek yetmezliği, diyabete neden olabilir.

Uyku apnesi tanısı konulurken tıkanıklığın nedenleri araştırılır. Laringoskopi ve radyolojik yöntemler yardımcı olurken kesin tanı polisomnografi ile konur .Özel olarak hazırlanan odalarda hasta uyku halindeyken takip yapılır. Takip sonucuna göre hafif apne, orta apne ve ağır apne olarak sınıflandırma yapılır.

Uyku apnesinin tedavi yöntemleri nelerdir?

1- Medikal Tedavi

Medikal tedavide öncelikle hastanın yaşam tarzında değişiklikler istenir. Bu değişiklikler kilo vermek, alkol, sigara ve sedatif ilaç kullanımının azaltılmak, reflüyü önlemek ve uyku pozisyonunda değişikliğe gitmektir. Eşlik eden kardiopulmoner, endokrinolojik ve nörolojik hastalıklar varsa tedavi etmek apneyi azaltır.

2- CPAP (Sürekli Pozitif Hava Yolu Basıncı Uygulaması)

Orta ve ağır derece apnede kullanılır. Kapalı bir yüz veya burun maskesine bağlanan, bir hortum ve hava pompası ile uyku sırasında oluşan tıkanmalar engellenir. Başarısı yüzde yüze yakın olan bu uygulamaya hastalar uzun dönemde uyum sağlayamamaktadır. Maskeyle uyumak zor gelmektedir.

3 – Cerrahi Yöntemler

Apnede cerrahi yöntemler nazal, retropalatal ve retrolingual tıkanıkları açmaktır. Bu yöntemlerden bazıları nazal septum cerrahisi, uvuopalatafaringoplasti, radyofrekans uygulanması, implant uygulamaları, lazer asisted uvuloplasti, tonsillektomi, genioglossal ilerletmedir. Cerrahi yöntemler her hastaya yapılamamak ile beraber nüks yani tekrar etme ihtimali fazladır.

4- Oral Aparatlar

Oral aparatlar, mandibula veya dili öne çeker ya da yumuşak damağı stabilize eder. Hava yolunu genişletilerek apne şikayetleri azaltılır. Horlaması ve apnesi olan hastalar faydalanabilir. Ayrıca ameliyatın yapılamadığı durumlarda ve CPAP maskesi kullanamayanlarda alternatif bir yöntemdir.

5- Horlama Protezi Tedavisi

Horlama protezi solunum yolunun boyutlarını arttırır ve tıkanmaları azaltır. Alt çene kemiğini , dili öne çekerek ve dil kemiğini yükselterek solunum yolunun boyutlarını arttırır. Protez, dil tabanını yükselttiği için daralmalar ortadan kalkar, yutak açıklığı sağlanır ve alınan nefes hacmi artar. Dilin, ağız tabanının ve dil kemiğinin yukarı çekilmesiyle genioglossus kasının (dili öne çeken kas) kaybetmiş olduğu tonus ve fonksiyon geri kazanılır. Etkilenen ikinci kas palato-glossus (dil-damak kası) ile de yumuşak damak öne çekilir. Yutak duvarısağlamlaşır ve tıkanmalar azalır. Uyku kalitesi artar.

Horlama protezi cerrahi bir yöntem değildir. Hasta kolay uyum sağlar. Kullanımı kolay ve rahattır. Kullanılmaya başladığı andan itibaren ilk etkileri görülür. Küçüktür, rahatlıkla taşınabilir.

Sonuç olarak uyku apnesine yol açan bir çok neden bulunmakta ve apnenin derecesi ve nedenine göre tedavi şekli uzman hekimler tarafından belirlenmektedir.

Siz de uyku apnesi sorununuzdan kurtulmak istiyorsanız iletişim sayfamız üzerinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.